Collectie Buchelius (Aernout van Buchel)

 

Aernout van Buchel

Aernout van Buchel (1565-1641)

Aernout van Buchel (1565-1641), in het Latijn Arnoldus Buchelius, was een Nederlands oudheidkundige en humanist, gespecialiseerd in genealogie en heraldiek. Van Buchel was een buitenechtelijk kind van een kanunnik van het Sint-Pieterkapittel in Utrecht. Hij studeerde korte tijd in Leiden, en in 1585 zette hij zijn studies in Frankrijk voort. Daar kwam hij in contact met onderzoekers die gefascineerd waren door Romeinse ruïnes, inscripties en handschriften. Daarop vertrok hij naar Rome, waar hij allerlei wetenswaardigheden verzamelde. In 1588 keerde hij terug naar Utrecht. Aangezet door de sloop en vernielingen van gebouwen en kunstwerken na de Reformatie, begon hij in tekst en tekeningen bedreigde opschriften, grafzerken, wapenborden en andere opmerkelijke zaken vast te leggen. Hij stelde een aantal manuscripten samen die van onschatbare waarde zijn voor het onderzoek naar verdwenen gebouwen en inventarissen. Van Buchel heeft tijdens zijn leven nauwelijks iets gepubliceerd. Zijn boek over de bisschoppen van Utrecht, postuum uitgegeven, geldt nog steeds als een standaardwerk. Tijdens zijn leven was hij een gerespecteerd geleerde.

Onderwerp:

genealogie, geleerdengeschiedenis, Nederlandse geschiedenis, oudheidkunde van Utrecht, archeologie

Jaar uitgave:handschrift: 15-17de eeuw; gedrukt werk: 1470-1639
Omvang:handschrift: ca. 3 meter (45 hss); gedrukt werk: ca. 250 titels
Documentsoort:handschrift: brieven, genealogische aantekeningen, reisdagboek, gedichten, uittreksels van archief- en andere stukken
Ontsluiting:

van een aantal van de 45 handschriften: getypte inventarissen

Hs. 1780 (genealogieën): Catalogus codicum manu scriptorum bibliothecae universitatis Rheno-Trajectinae. Dl. 2 (1909), p. 171-181.

de gedrukte werken zijn opgenomen in de catalogus en te vinden via de index "Provenance" op "Buchelius, Arnoldus"

Algemene literatuur:

 J.F. van Someren, "Bucheliana", in: Het Boek 7 (1918), 241-259.

"Aernout van Buchel (1565-1641) : oudheidminnaar", in: J. Aalbers et. al. Utrechtse biografieën I,  Amsterdam [etc.], 1995, 35-40.

Wikipedia (Nederlands)

Sandra Langereis, Geschiedenis als ambacht : oudheidkunde in de Gouden Eeuw: Arnoldus Buchelius en Petrus Scriverius, Haarlem, 2001. Proefschrift Amsterdam UvA.

Judith Pollmann, Een andere weg naar God : de reformatie van Arnoldus Buchelius (1565-1641), Amsterdam, 2000. Oorspronkelijk verschenen als proefschrift Amsterdam UvA.

Hss Van Buchel Monumenta (Archiefinventaris Het Utrechts Archief)

Collectie Van Buchell (Huybert van Buchell)

Opmerkingen:de Universiteitsbibliotheek Utrecht bezit ook een collectie gedrukte werk afkomstig van Huybert van Buchell (1565-1641), een oom van Aernout van Buchel. Zie hiervoor het lemma "Collectie Van Buchell"
Groei:afgesloten
Overige informatie:de bibliotheek van Van Buchel werd een jaar na zijn overlijden geveild. Een groot deel van zijn handschriften is terecht gekomen in het Utrechts Archief. Een deel is echter vandaar overgedragen aan de Universiteitsbibliotheek Utrecht. De collectie is in later tijd nog aangevuld door aankopen op de veiling Smissaert (1906) en schenkingen door de weduwe J.A. Grothe (overleden 1899)