Collectie Muziekwetenschap

 

Fragment uit de Codex Lerma (UB Utrecht Hs. 3 L 16) (l)                                                     Albertus Antonius Smijers (1930-1956) (r) 

Collectie Muziekwetenschap

De collectie Muziekwetenschap (onderdeel van de Universteitsbibliotheek Utrecht, locatie Binnenstad) bestrijkt de Westerse muziekgeschiedenis vanaf de oudheid tot nu. Daarnaast is er literatuur op het gebied van de niet-Westerse muziek aanwezig, voorzover relevant voor de Westerse muziek.

Als collectiekernen kunnen worden onderscheiden:
- grondslagen van het vakgebied
- muziekgeschiedenis en muziektheorie, muzikale genres, componisten
- muziekesthetiek, muzieksociologie, muziekpsychologie/muziekcognitie
- instrumentenkunde (in het bijzonder de orgel- en klokkenkunde)
- moderne aandachtsgebieden en benaderingen: populaire muziek na 1900, “new musicology”, muziek en globalisering, muziek en media, muziek en gender

De collectie bladmuziek omvat alle terreinen van de Westerse muziekgeschiedenis. De meeste wetenschappelijke edities van het complete werk van componisten zijn aanwezig, naast veel andere edities van wetenschappelijke aard. Het belangrijke repertoire vanaf ca. 1700 is meestal ook in een separate, uitleenbare uitgave aanwezig; ook is er een grote collectie originele bladmuziek aanwezig uit voornamelijk de 19de en begin 20ste-eeuw, die op de locatie Uithof, Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek is geplaatst.

Er is een omvangrijke collectie microfiches aangelegd van belangrijke muziekhandschriften van over de gehele Westerse wereld.

De collectie is ontstaan uit de eigen collectie van het Muziekhistorisch instituut van de Universiteit Utrecht  (later Instituut voor Muziekwetenschap), aangevuld met allerlei schenkingen en bruiklenen. Met name in de periode na 1960, onder leiding van de hoogleraar dr. Eduard Reeser, groeiden de verzamelingen van het Instituut in vele opzichten.

Schenkingen en bruiklenen kwamen o.m. van: Centraal Muzieklitteratuurfonds te Utrecht (schenkingen in 1912 en 1917/18, w.o. de collectie van de familie Brandt Buys); Nederlandsche Toonkunstenaarsvereeniging in 1920/21 (bruikleencollectie) ; Centraal Muziekliteratuurfonds (1932); Vereeniging voor Muziekgeschiedenis, later KNVM, in 1938.

Met name in de periode na 1960, onder leiding van de hoogleraar dr. Eduard Reeser, groeiden de verzamelingen van het instituut in vele opzichten

Onder meer zijn de volgende deelcollecties te onderscheiden:

Collegium Musicum Ultrajectinum

Het Collegium Musicum Ultrajectinum werd op 1 januari 1631 opgericht als een gezelschap van dilettanten, die muziek wensten te beoefenen. De collectie bestaat uit partituren (203 titels, waaronder een aantal handschriften).

Fotogram-archief

Het Fotogram-archief bevat foto’s van:

- handschriften en vroege drukken uit de periode van ‘Weense Klassieken’ (collectie Hoboken) en op het gebied van de Italiaanse opera tot ca. 1800;

- de Leidse en Bossche koorboeken;

- autografen en vroege afschriften van het werk van Alphons Diepenbrock.

Josquin-archief

Het Josquin-archief bevat enige duizenden foto's van (met name) Midden-Europese, Italiaanse en Spaanse bronnen voor de Franco-Vlaamse polyfonie. De nadruk ligt op bronnen van belang voor het werk van Josquin des Prez (ca. 1450-1521). Het archief is vanaf 1919 door de hoogleraar Albert Smijers aangelegd en ook na diens emeritaat in 1955 onderhouden en aangevuld.

Utrechtsch Studenten Concert

Het Utrechtsch Studenten Concert (USConcert) is het oudste symfonieorkest van Nederland, dat nog steeds actief is. Het werd opgericht in 1823 subgezelschap van het Utrechtsch Studenten Corps. In 1981 heeft het orkest zich losgemaakt van het corps.

Onderwerp:muziek
Jaar uitgave:ca. 1500-1800
Omvang:ca. 4000 boeken over muziek, ca. 6000 banden bladmuziek
Documentsoort:gedrukt werk, w.o. veel bladmuziek, audiovisuele materialen (cd’s, microfilms, microfiches, foto’s) en digitale materialen (naslagwerken, bibliografieën, e-books, e-journals).
Ontsluiting:

kaartcatalogus

Catalogus van boeken en tijdschriften, de muziekwetenschap betreffende, [samengebracht door het Centraal muzieklitteratuur-fonds], aanwezig in de bibliotheek der rijksuniversiteit te Utrecht [en geplaatst in het Muziekhistorisch Instituut], Utrecht, 18 stk., 1912-1931.

plaatsingssysteem

De gedrukte werken van voor 1900, inclusief bladmuziek, en de handschriften zijn te vinden in de computercatalogus.

Microfiches van handschriften zijn ontsloten via de computercatalogus.

Algemene literatuur:

Collectie Muziekwetenschap

"De groote muziekbibliotheek van Ver. voor Muziekgeschiedenis wordt naar Utrecht overgebracht : belangrijke aanwinst voor onze stad", in: Utrechtsch Nieuwsblad, 31-5-1938, 10.

J.J. Schuurmans, "De bibliotheken van de Veeartsenijkundige Faculteit en van het Instituut voor Muziekwetenschap, gevestigd in het gebouw Biltstraat 172", in: Opstellen bij zijn afscheid van de bibliotheek der Rijksuniversiteit te Utrecht op 31 Mei 1940 aangeboden aan G.A. Evers. Utrecht, 1940, [258]-260.

Wouter Paap, "Muziekwetenschap", in: Muziekleven in Utrecht tussen de beide wereldoorlogen. Utrecht-Antwerpen, 1972, 94-96.

Alfons Annegarn (ed.). Muzikale documenten uit twee eeuwen (1500-1700) in de bibliotheek van het Instituut voor Muziekwetenschap der Rijksuniversiteit te Utrecht : catalogus uitgegeven ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan = Musical documents from two centuries (1500 to 1700) in the library of the Utrecht Institute of Musicology : a catalogue edited on the occasion of its fiftieth anniversary. Buren, 1980.

Joost van Gemert, "De muziekwetenschappelijke tijdschriften van de Utrechtse Letterenbibliotheek", in: Ts. Tijdschrift voor tijdschriftstudies. No.  7-8 (2000), 35-41.

Utrechtsch Studenten Concert (Wikipedia)

J. du Saar, "Het Collegium Musicum Ultrajectinum in de laatste 100 jaar", in: Jaarboekje van Oud-Utrecht, 1941, 74-132.

Opmerkingen:o.a. bijeengeplaatst op signatuur UBB MUZ: ...
Groei:incidentele aanvullingen
Overige informatie:schenkingen en bruiklenen: vanaf 1912