Collectie Van Goens

Rijklof Michaël van Goens (1748-1810)

Rijklof Michaël van Goens werd op 12 mei 1748 geboren te Utrecht. Reeds op zijn twaalfde had hij de Franse- en de Latijnse school in Utrecht doorlopen. Daarna begon hij aan een studie aan de universiteit in zijn woonplaats. Vier jaar later studeerde Van Goens af. Op zijn achttiende jaar - in 1766 - werd hij benoemd tot buitengewoon hoogleraar in de oudheden, de geschiedenis, de welsprekendheid en de Griekse taal. In 1776 ruilde hij zijn wetenschappelijke carrière om voor een politieke en werd hij benoemd tot lid van de Vroedschap van de stad Utrecht. In 1783 nam Van Goens de wijk naar Den Haag, toen hij als fanatiek prinsgezinde omstreden was geraakt bij de patriottische burgerij. In 1786, na  zijn bekering tot het piëtistisch christendom, verbrak hij de banden met zijn vaderland en emigreerde hij naar Bazel. Van Goens overleed in armoede te Wernigerode in de Harz (Duitsland) op 25 juni 1810.

Zijn bibliotheek bracht hij in 1776 onder de hamer. De bibliotheek stond bekend als een van de bezienswaardigheden van Utrecht. De veilingcatalogus bestond uit twee dikke delen en bevatte 19.000 titels. De catalogus werd in heel Europa verspreid, want het was bijzonder zeldzaam dat een bibliotheek van dusdanige omvang onder de hamer kwam.

Van Goens schonk in 1779 een deel van zijn bibliotheek dat hij niet geveild had aan de Stadsbibliotheek (die de basis werd van de Universiteitsbibliotheek Utrecht). Er bevond zich een Middeleeuws manuscript onder dat van de Kartuizers afkomstig was. Vele van de geschonken handschriften waren afschriften van klassieke teksten, die Van Goens zelf had gemaakt, of die hij had gekocht. De collectie telt verder tal van in handschrift geannoteerde uitgaven van Griekse en Latijnse auteurs. Veel  van deze uitgaven had hij verkregen op de veiling van de bibliotheek van Petrus Wesseling in 1765. In 1779 schonk hij aan de vroedschap van Utrecht het Marmor Smyrnense, ter plaatsing in de bibliotheek van de Universiteit.

Via de zoon van Rijklof Michaël van Goens kwam zijn persoonlijke archief in 1874 in het bezit van de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag.

De Collectie Van Goens bestaat uit afschriften van klassieke teksten alsmede geannoteerde uitgaven van Griekse en Latijnse auteurs.

Onderwerp:

klassieke talen (Grieks, Latijn)

Jaar uitgave:1512-1764
Omvang:gedrukte werken: ca. 50 titels
Documentsoort:handschriften, gedrukt werk
Ontsluiting:

Gedrukte werken: ontsloten via de computercatalogus op provenance: Goens, Rijcklof Michael van

Catalogus codicummanu scriptorum Bibliotheca Universitatis Rheno-Trajectinae. Trajecti ad Rhenum, 1887-1909. 2 dl.

Algemene literatuur:

Vier eeuwen Universiteitsbibliotheek Utrecht. Utrecht, 1986, p. 132-134.

Boekcultuur in de Lage Landen 1500-1800. Utrecht, 1993, nr. 305.

Catalogue fait sur un plan nouveau, systématique & raisonné, d'une bibliothèque de littérature, particulièrement d'histoire & de poésie, d'environ XIX mille volumes, en différentes langues, anciennes et modernes, dont la vente se fera à Utrecht, le 14 octobre 1776 & les jours suivans par C. Kribber, A.v.Paddenburg et Jo. v. Schoonhoven et Comp. Utrecht, 1776.

Brieven aan R. M. van Goens en onuitgegeven stukken hem betreffende / [uitg. door W.H. de Beaufort]. Utrecht, 1894-1890. 3 dl.

S.W.F. Margadant, "Goens, Rijklof Michaël van", in: Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek 3 (1914), kol. 473-478.

Pieter Johan Cornelis de Boer, Rijklof Michaël van Goens (1748-1810) en zijn verhouding tot de literatuur van West-Europa. Amsterdam, 1938 (Proefschrift Amsterdam UvA).

Rijklof Michaël Cuninghame van Goens (1748-1810), in: Documentatieblad werkgroep Achttiende eeuw 1 (1968) 9-20.

J. Wille, "Van Goens' bibliotheek", in: J. Wille, De literator R.M. van Goens en zijn kring. Studiën over de 18e eeuw. Amsterdam, 1993. Deel 2, p. 317-331.

Verzamelaars en verzamelingen : Koninklijke Bibliotheek, 1798-1998. Zwolle, 1998.

Wikipedia

Catalogus Professorum

Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren

Opmerkingen:verspreid geplaatst
Groei:afgesloten
Overige informatie:schenking: 1779