Logo Universiteit Utrecht

Repertorium

Collectie Bibliotheken van Utrechtse kloosters en kapittels

detail uit Handschrift 124, afkomstig uit het kapittel van St. Maarten (l), detail uit Handschrift 400, afkomstig uit het kapittel van St. Marie (r)

Ruim vierhonderd jaar geleden, in het jaar 1584, richtte de Utrechtse vroedschap in het koor van de Janskerk een stedelijke bibliotheek in. Deze werd na de oprichting van de Universiteit in 1636 tevens de Universiteitsbibliotheek.
Al in 1581 had de vroedschap van Utrecht het besluit genomen om het boekenbezit van de vijf Utrechtse kapittels, namelijk het kapittel van Sint Jan, Sint Marie, Sint Maarten (Domkapittel), Sint Pieter en Sint Salvator, en van de kloosters in en rond Utrecht te confisqueren. De bedoeling was om de zo verzamelde collectie voor burgers toegankelijk te maken in een stadsbibliotheek.
De kloosterlingen maakten echter geen haast dit plan uit te voeren en pas na drie jaar werden de boeken ingeleverd. Het bibliotheekbezit bestond op dat moment uit circa 600 banden met handschriften en gedrukte werken. Sommige kloosters brachten hun boeken elders onder. Hun boeken werden pas later bij de bibliotheekcollectie gevoegd.

Onderwerp:

middeleeuwen, bibliotheken, geschiedenis, codicologie, vroegmoderne tijd

Jaar uitgave:ca. 850-1667
Omvang:ca. 400 handschriften, ca. 500 drukken, 136 fragmenten
Documentsoort: handschriften, incunabelen, vroege drukken, handschriftfragmenten, maculatuur
Ontsluiting:

grotendeels ontsloten in computercatalogus onder verschillende provenances

Bart Jaski, “Boeken zoeken in de Mariakerk”, in: Tijdschrift Oud-Utrecht 93 (juni 2020) 4-7.

Algemene literatuur:

Handschriften en oude drukken van de Utrechtse Universiteitsbibliotheek. Utrecht, 1984, 26-178.

J.F. van Someren, De Utrechtsche Universiteitsbibliotheek : haar geschiedenis en kunstschatten vóór 1880. Utrecht, 1909.

A. Hulshof en M.J. Schretlen, De kunst der oude boekbinders : XVde en XVIde eeuwsche boekbanden in de Utrechtsche Universiteitsbibliotheek. Utrecht, 1921.

Incunabelen Bibliotheek der Rijksuniversiteit te Utrecht / beschreven door J. Alblas ; en uitg. met toelichtende aant., plt. en facs. door J.F. van Someren. Utrecht, 1922.

K. Stooker & T. Verbeij, Collecties op orde: Middelnederlandse handschriften uit kloosters en semi-religieuze gemeenschappen in de Nederlanden. Leuven, 1997. 2 dl.

Jan Kuys, Repertorium van collegiale kapittels in het middeleeuwse bisdom Utrecht. Hilversum, Verloren, 2014.

Klooster- en kapittelbibliotheken (webpagina Universiteitsbibiotheek Utrecht Bijzondere Collecties)

Een controversieel pontificale (webpagina Universiteitsbibiotheek Utrecht Bijzondere Collecties)

Sint Maarten, Sint Maarten ((webpagina Universiteitsbibiotheek Utrecht Bijzondere Collecties)

Collectie Bibliotheek van de Paulusabdij

Collectie Bibliotheek van het Kartuizerklooster Nieuwlicht

Collectie Bibliotheek van het Regulierenklooster

Collectie Bibliotheken van Utrechtse kapittels / Domein-Archief

Opmerkingen:

De collectie Bibliotheken van Utrechtse kloosters bestaat uit de volgende deelcollecties: Bibliotheek van de Paulusabdij, Bibliotheek van het Kartuizerklooster van Nieuwlicht, Bibliotheek van het Regulierenklooster en Bibliotheken van Utrechtse kapittels / Domein-Archief

Groei:afgesloten
Overige informatie: