Collectie St. Gregoriusbibliotheek

 

Deel van de tijdschriftencollectie; Codex Lassus

Bibliotheek van de Nederlandse Sint-Gregoriusvereniging

De Nederlandse Sint-Gregoriusvereniging (NSGV) heeft als doel de bevordering van de liturgische muziek in de Rooms-Katholieke kerk. Zij doet dit door het organiseren van diverse activiteiten, waaronder cursussen voor voorgangers, cantors, dirigenten, organisten en koorleden. De NSGV bestaat uit één landelijke vereniging, waarvan het landelijk bureau zetelt in Amersfoort. Verder zijn er zeven afdelingen, één voor elk bisdom van de Nederlandse Kerkprovincie. Alle leden van koren van katholieke kerken zijn krachtens een bisschoppelijk besluit automatisch lid van de NSGV.

De geschiedenis van de NSGV gaat terug tot het jaar 1874, toen J.J. Graaf, secretaris van de bisschop van Haarlem, de plaatselijke Haarlemse vereniging oprichtte. Als patroon werd paus Gregorius I (de Grote) gekozen, naar wie ook het gregoriaans is genoemd. In 1876 ging een landelijk tijdschrift van start, aanvankelijk onder de titel Sint Gregorius-blad en vanaf 1960: Gregoriusblad. Daarna werd de landelijke vereniging opgericht, die in 1878 werd goedgekeurd door de Nederlandse bisschoppen.

Na een pleidooi door A.J.W. Brugman voor de oprichting van een bibliotheek van de Sint-Gregorius vereniging (Sint Gregorius-blad 28, no. 9 (1903)), nam het bestuur van de vereniging dit voorstel over (Sint Gregorius-blad 29, no. 8-9 (1904)). Al in 1910 en 1915 verschenen er catalogi voor respectievelijk boekwerken en bladmuziek. Daarna is de collectie blijven groeien.

In 1970 kreeg het Instituut voor Muziekwetenschap de bibliotheekcollectie in bruikleen. Daarna verhuisde de collectie naar de Hogeschool voor de Kunsten. In 1997 werd de collectie in permanente bruikleen overgedragen aan de Universiteitsbibliotheek Utrecht. Tegenwoordig is deze collectie ondergebracht in de Universiteitsbibliotheek locatie Uithof.

Topstukken uit de collectie zijn de Codex Lassus uit ca. 1580-1590, met vier werken van Orlandus Lassus (1532-1594), en Handschrift B113 (16 H 34), uit ca. 1500, met één- en meerstemmige gezangen die merendeels afkomstig zijn uit de kring van de Moderne Devotie.

Onderwerp:

muziek, musicologie; zwaartepunt: liturgische muziek, kerkmuziek, in het bijzonder gregoriaans

Jaar uitgave:15de-20ste eeuw (zwaartepunt: 19de-vroeg 20ste)
Omvang:175 meter (2 meter handschriften, 22 meter tijdschriften (ca. 250 titels), 91 meter monografieën, 60 meter bladmuziek); ca. 7000 titels in 16000 banden/omslagentitels
Documentsoort:handschriften: muziekhandschriften, een kleine hoeveelheid archiefmateriaal (nota's); gedrukt werk: bladmuziek, monografieën, tijdschriften
Ontsluiting:

Bibliotheek der Nederlandsche St. Gregoriusvereeniging, Haarlem, 1910-1915 (2 dl.)

Tijdschriften en de oude drukken (tot 1801) zijn merendeels opgenomen in de computercatalogus en te vinden via de provenance op: St. Gregorius-Bibliotheek (Utrecht), boeken na 1801 deels. Het is de bedoeling dat de collectie binnen enkele jaren in de computercatalogus zal zijn opgenomen.

De collectie is ook ontsloten via een aantal excelbestanden:

bladmuziek

boeken

handschriften

mappen

Algemene literatuur:

Wikipedia: Nederlandse Sint-Gregoriusvereniging

Website Nederlandse Sint-Gregoriusvereniging

Anton Vernooij, In schoonheid biddende : de geschiedenis van het Nederlands Instituut voor Kerkmuziek. Utrecht, 2002.

Joost van Gemert, "De Gregoriusbibliotheek: een onbekende topcollectie", in: Gregoriusblad 135, no. 3 (2011), 12-15.

Loes van Nooijen, "De  Gregoriuscollectie in woord en beeld: lotgevallen van een bijzondere collectie", in: Gregoriusblad, 135, no. 3 (2011), 16-19.

Petra van Langen, Muziek en religie : katholieke musici en de confessionalisering van het Nederlandse muziekleven, 1850-1948. Hilversum, 2014. (Proefschrift Nijmegen).

Opmerkingen:bijeengeplaatst op signatuur: MAG: GRG ...
Groei:afgesloten; incidentele aanvullingen
Overige informatie:bruikleen sinds 1970