
Stukken uit de collectie
Johan Frederik Hengeveld (1912-1991)
Johan Frederik Hengeveld werd geboren op 8 december 1912 te Utrecht. Hij was de zoon van Adriaan Hengeveld en IJbeltje Bakkers. Hij bezocht het Christelijk Gymnasium in Utrecht. Begin jaren 1930 studeerde hij aan de Rijksuniversiteit Utrecht, eerst Geneeskunde, daarna Nederlands en Geschiedenis. In zijn eerste studiejaren raakte Hengeveld betrokken bij het Dietsch Studenten Verbond (DSV), dat tijdens zijn bestaan het Groot-Nederlandse gedachtegoed uitdroeg, maar overvleugeld werd door het fascisme en in 1941 werd opgeheven door de Duitse bezetter. In 1940 pakte Hengeveld zijn studie weer op en publiceerde een drieluik getiteld ‘Het Nederlandsche volk en eenige van zijn problemen’, waarin hij de verbinding legt tussen volk en taal. Na de Tweede Wereldoorlog werd Hengeveld leraar in het middelbaar onderwijs. In 1951 werd hij aangesteld als leraar Nederlands aan het Coornhert-Gymnasium te Gouda, waar hij tot zijn pensioen aan verbonden bleef. Hij overleed te Gouda op 15 juli 1991.
De Collectie Hengeveld bestaat uit 56 collegedictaten en notitieboekjes, voornamelijk uit de periode 1932-1935 en 1940-1942. In de meeste heeft hij zijn naam en data vermeld, en soms ook de docent in kwestie. De ongesigneerde collegedictaten kunnen vanwege hun inhoud en handschrift ook aan Hengeveld worden toegeschreven, op twee na. Deze zijn van het responsiecollege Gotisch dat door Van Hamel gegeven werd, genoteerd door Guus ten Bosch. Aangezien Hengeveld ook Gotisch bij Van Hamel volgde, heeft hij deze misschien van Ten Bosch verkregen. Ze zijn daarom ook in deze collectie opgenomen.
De collectie collegedictaten werd geschonken aan het Utrechts Universiteitsmuseum en daarna overgeplaatst naar de Universiteitsbibliotheek Utrecht. Er stond op de dozen vermeld dat het ook om collegedictaten van A. Hengeveld zou gaan, maar die zijn niet aangetroffen.
| Onderwerp: | Nederlands, Oudgermanistiek, Keltisch, Geschiedenis, Geneeskunde |
| Jaar uitgave: | 1932-1942 |
| Omvang: | 56 items |
| Documentsoort: | Collegedictaten en notitieboekjes |
| Ontsluiting: | |
| Algemene literatuur: | J.F. Hengeveld, ‘Het Nederlandsche volk en eenige van zijn problemen, I-III’, De Dietsche Gedachte 15:8-10 (1940), 75-76; 15:11-12 (1940), 99-102; 16.2 (1941), 19-22. J.F. Hengeveld, ‘Het algemeen beschaafd in Vlaanderen’, De Nieuwe Taalgids 40.3 (1947), 129-130. Steven de Boer, De Volksche Gedachte: Een onderzoek naar de verwantschap tussen Grootneerlandisme en nationaalsocialisme. Masterscriptie Geschiedenis, Leiden 2023. Pieter van Hees, ‘“Dietsche Orde” (1932-1933) en “Schouw” (1933-1934). Twee tijdschriften van het Dietsch Studentenverbond en het Algemeen Vlaamsch Hoogstudentenverbond’, Wetenschappelijke Tijdingen 54.3 (1995), 151-165. |
| Opmerkingen: | Nagelaten papieren van Hengeveld over het DSV zijn nu in het Rijksarchief in Noord-Brabant, bijeengebracht door L. Buning. Die collectie is nu Brabants Historisch Informatie Centrum, toegangsnummer 330 Dietsch Studentenverbond, 1923-1941 |
| Groei: | afgesloten |
| Overige informatie: |