bron foto: Wikimedia Commons; boeketiket

Bernard Roelof Andries Nijboer (1915-1999)

Bernard Roelof Andries (Ben) Nijboer werd geboren te Meppel op 30 september 1915. Hij groeide op in Groningen en ging daar naar de Rijks H.B.S. In 1932 vervolgde hij zijn opleiding als zestienjarige met de studie wis- en natuurkunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en koos na zijn kandidaatsexamen theoretische natuurkunde als hoofdvak. In 1937 studeerde Nijboer cum laude af. Na zijn doctoraal examen in 1937 bracht hij met behulp van een studiebeurs een jaar door in Bristol, Engeland. In de zomer van 1940 werd Nijboer assistent van zijn vroegere leraar prof. Frits Zernike aan de Rijksuniversiteit van Groningen. Hij promoveerde in 1942 met The diffraction theory of aberrations waarin hij de Nijboer-Zerniketheorie over aberraties in optische systemen uitwerkte. In 1949 werkte hij met een Fulbright-beurs een jaar aan het Institute for Advanced Study in Princeton, (U.S.A.). Hij werkte er aan de theorie van de neutronverstrooiing met George Placzek en Léon Van Hove.

In 1950 werd Nijboer benoemd tot lector aan de Rijksuniversiteit Utrecht om natuurkundeonderwijs aan scheikundestudenten te verzorgen. Na een half jaar onderzoek op het Niels Bohr-instituut in Kopenhagen werd hij op 27 mei 1955 benoemd tot hoogleraar in de theoretische natuurkunde in Utrecht. In 1961 werd hij ‘hoogleraar-beheerder’ van het instituut voor theoretische fysica. In 1964-1965 werkte hij een jaar bij het Argonne National Laboratory in Chicago (U.S.A.). Op 1 augustus 1984 ging Nijboer op 68-jarige leeftijd met emeritaat.

Tussen 1937 en 1988 heeft hij 54 wetenschappelijke artikelen gepubliceerd. Ben Nijboer was hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde en bestuurslid van het Verbond van Wetenschappelijke Onderzoekers.

Nijboer overleed te Utrecht op 25 januari 1999. Zijn boeken liet hij na aan het Instituut voor Theoretische Fysica van de Universiteit Utrecht. Later werd zijn collectie overgebracht naar de Universiteitsbibliotheek.