van links naar rechts: A.A. Nijland geeft college sterrenkunde in de sterrenwacht, 1909 (fotograaf onbekend); Nijland achter zijn bureau, 1909 (fotograaf onbekend); boeketiket; portret getekend door Prof. W. Vogelsang in 1915 (collectie Universiteitsmuseum Utrecht); boekstempel

Albertus Antonie Nijland (1868-1936)

Albertus Antonie (Appie) Nijland werd geboren te Utrecht op 30 oktober 1868. Tussen 1877 en 1880 kreeg hij les van zijn vader Arend Jan Nijland, districtsschoolopziener. Na het Stedelijk Gymnasium van Utrecht (1880-1886), studeerde hij vanaf oktober 1886 wis-, natuur- en sterrenkunde aan de Universiteit Utrecht. In 1895 werd hij benoemd tot observator van de Utrechtse Sterrenwacht Sonnenborgh. Nijland promoveerde tweemaal cum laude, in 1896 en 1897. In 1898 werd hij benoemd tot hoogleraar sterrenkunde. Nijland heeft vooral naam gemaakt met zijn studie naar veranderlijke sterren. Hij was een van de meest productieve sterrenkundige waarnemers van zijn tijd. Van 1911-1912 was Nijland rector magnificus. Hij was ook archivaris van de senaat van de UU. Verder was hij o.a. lid van de Raad van Bestuur van de Verzekeringsbank Kosmos.

Nijland overleed te Utrecht op 18 augustus 1936.

A.A. Nijland schonk in 1916/17 belangrijke werken aan de Universiteitsbibliotheek. Tijdens het derde eeuwfeest van de Utrechtse universiteit in 1936 schonk A.A. Nijland zijn verzameling Universiteitsgeschiedenis, bestaande uit curiosa, portretten, geschriften, enz., aan het Universiteitsmuseum en zijn verzameling Studentenleven aan het Utrechts Studentenfonds. Daarna is de collectie bij de Universiteitsbibliotheek gekomen.

De verzameling van A.A. Nijland bevat ook stukken van zijn vader A.J. Nijland.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was de toenmalige student sterrenkunde Kees de Jager ondergedoken in de sterrenwacht, waar toen de opvolger van prof. Nijland, prof. Marcel Minnaert, woonde. Gedurende die tijd stuitte De Jager in de kelder van de sterrenwacht op publicaties van prof. Nijland. Hij heeft die zijn verdere leven bewaard en deze heeft hij, gebundeld en ingebonden, tijdens een symposium op 24 januari 2015 aangeboden aan de Koninklijke Nederlandse Vereniging van Weer en Sterrenkunde om in de bibliotheek daarvan opgenomen te worden.

De Senaat had zelf een verzameling van gedrukte werken. Vermoedelijk zijn een aantal gedrukte werken overgedragen aan het Universiteitsmuseum. Prof. Nijland schonk de verzameling van de senaat aan de Universiteit Utrecht in 1936.